HEIM2AA05 - Inngangur að heimspeki

Inngangur að heimspeki.

Einingafjöldi: 5
Þrep: 2
Forkröfur: Engar
Markmið áfangans er að opna heimspeki fyrir nemendum, veita þeim tækifæri til að hugsa með jafningjum sínum um grundvallar spurningar og hjálpa þeim að öðlast skilning á sjálfum sér og lífsviðhorfum sínum. Þetta er gert með því að ræða spurningar og greina hugmyndir og rök á bak við skoðanir. Eins eru hugmyndir nemenda tengdar við kenningar klassískra heimspekinga og þeim veitt hjálp við lestur og skilning á frumtextum. Leitast er við að tengja heimspekilegar spurningar við menninguna og heiminn umhverfis.

Þekkingarviðmið

  • viðfangsefni heimspekinnar, helstu spurningum og greinum
  • frumherjum grískrar heimspeki og hugmyndum þeirra
  • grískum hugtökum og gríska stafrófinu
  • helstu ritum heimspekinga sem fjallað verður um
  • hugmyndum Sókratesar og Platons um dyggð, samræðuaðferð, frummyndir, hið góða líf, þekkingu, fyrirmyndarríkið, skynsemi, hin sanna raunveruleika, réttlæti og afstæðishyggju
  • kenningum Aristótelesar um meðalhóf og dyggðir, breyskleika, manneðli, fjórar ástæður hlutanna, form og efni, möguleika og virkni, þrískiptingu vísinda og frumhreyfilinn
  • heimspekinni undir kirkjunni, hugmyndum Plótínusar og Ágústínusar um æðri veruleika, hið góða og tímann
  • aðferð efans eins og henni er beitt af Descartes, hugmyndinni um Guð og sjálfsvitundina
  • hugmyndum Kants um þekkingu, sjálfstæða hugsun og upplýsingu, skynsemi, hinn góða vilja, markmið og tæki, skilyrðislaust skylduboð.
  • hugmyndum John Stuart Mill um frelsi, hámarkshamingju, hagsmuni annarra, kúgun kvenna, nautnareikning, mælikvarða á gæði, tjáningarfrelsi
  • kenningu Sartre um frelsi, eðli, ábyrgð og angist
  • Páli Skúlasyni og skrifum hans um gagnrýna hugsun og gildin í lífinu

Leikniviðmið

  • hafa spurt sjálf sig heimspekilegra spurninga eins og: Hvað er raunveruleikinn? Hvernig virkar heimurinn? Hvað hefur gildi í lífinu? Eru aðrir til? Hvað er þekking? Er til æðri veruleiki?
  • orða hugsanir sínar
  • hlusta á aðra
  • færa rök fyrir skoðunum sínum
  • gera útdrætti úr textum

Hæfnisviðmið

  • greina mikilvægi þess að skilja hugmyndir annarra
  • greina heimspekileg vandamál í daglegu umhverfi og menningu.
  • geta greint aðferð og rökfærslu heimspekings við lestur á skrifum hans
  • greina ólíkar athafnir í samræðum.
  • sýna öðrum virðingu og umburðarlyndi jafnframt því að rækta með sér sjálfstæðar skoðanir og þor til að tala fyrir þeim
Nánari upplýsingar á námskrá.is